Muslimani su sukreatori, a time i suvlasnici evropske kulture i civilizacije, poručio je član Predsjedništva BiH Bakir Izetbegović u obraćanju na simpoziju “Budućnost islama i muslimana u Evropi na primjerima Bosne i Hercegovine i Andaluzije” danas u Sarajevu.

Izetbegović smatra da govoriti o odnosu Evrope i islama u sebi po pravilu nosi opasnost da se skrene na stranputicu i da se ne dotakne suština. Ta opasnost, istakao je, izvire iz činjenice da ljudi često ne znaju o čemu tačno govore kada kažu Evropa, ili kada kažu islam.

Podsjetio je i na riječi bugarskog pisca sa njemačkom adresom, Ilije Trojanova koji je Evropu definisao kao kontinent bez granica.

Evropu, kaže Izetbegović, “ne definiše prostor, već ideja, antička, barbarska, srednjovjekovna, imperijalna, totalitarna i današnja demokratska Evropa, razlikuju se i veličinom i granicama i svojim stremljenjima, ali jedno im je uvijek bilo zajedničko – sve su Evrope imale mit, ili san o sebi”.

“Nekada je taj san bio nadahnuće za procvat, a nekada užasna noćna mora, a u šta će se pretvoriti zavisilo je od njegove usklađenosti sa stvarnošću. Na neki način, slično je i sa islamom. Postoji islam, kao Božja objava mira i svrhe čovjekovog života na zemlji, i postoje njegove ovozemaljske manifestacije, od kojih su neke dosezale vrhunce ljudskog duha, krećirajući moćne kulture i civilizacije, a neke su, iznevjeravajući samu suštinu Božije objave, stranputicom odlazile u zaborav”, pojasnio je Izetbegović.

Kako je kazao, idealizacije i predrasude uvijek vode u polarizacije i postaju prepreke životu. Evropu, koju danas promišljamo i živimo, prema Izetbegovićevim riječima, oblikovale su mnoge silnice.

“Islam nije stran duhu Evrope, niti su muslimani tuđini u njoj. Naprotiv, ono što danas nazivamo duhom Evrope zasigurno ne bi procvjetalo bez horizonata koje je islam otvorio u svim oblastima ljudskog djelovanja, od religije i filozofije, preko umjetnosti, politike, ekonomije i organizacije države, do prirodnih nauka i zanatstva. Islamska misao je inicirala humanistički preporod na Zapadu, uvela je historijske nauke, uvela je naučni metod, pomogla je skolastičarima da usklade filozofiju s vjerom, stimulirala je zapadni misticizam, postavila temelje italijanskoj reneseansi i usmjerila modernu evropsku misao do Kanta. Muslimani su bili nosioci progresa tog vremena, oni su bili most između filozofije i znanja Antičke Grčke i nauke zapadnog svijeta”, istakao je Izetbegović.

Takođe, i napredak medicine, matematike, astronomije, hemije, geografije, građevinarstva i finansija, na kom počiva moderno društvo, nezamisliv je bez učešća islamskih naučnika.

Izetbegović smatra da mnogi naučni radovi govore o ovoj temi i potvrđuju nedvosmislen zaključak – muslimani su sukreatori, a time i suvlasnici evropske kulture i civilizacije.

“Islam živi u Evropi i sa Evropom već više od 13 vijekova, a u mnoge dijelove kontinenta stigao je znatno prije kršćanstva”, rekao je Izetbegović u svom obraćanju.

Podsjetio je da se kalifat Umajada već početkom osmog vijeka učvrstio na tlu Evrope, najprije na Iberijskom poluostrvu, da bi se kasnije proširio na južne dijelove današnje Francuske, Švajcarske i praktično na sva ostrva zapadnog Mediterana.

Islamska država, rekao je Izetbegović, koja će trajati skoro osam vijekova je uveliko dosezala civilizacijske i kulturne vrhunce u filozofiji, nauci, tehnologiji i organizaciji kada se krajem prvog i početkom drugog milenijuma hrišćanstvo proširilo istočnom, centralnom i sjevernom Evropom.

“Islam je uticao na formiranje evropskog duhovnog i kulturnog identiteta na sjeveroistoku Evrope kroz 500 godina trajanja Zlatne Horde, odnosno Krimskog, Kazanskog i Astrahanskog kanata, te na jugoistoku Evrope kroz vitalnu i moćnu Osmansku imperiju. Istinski duh islama je inkluzivan. On priznaje sve što je dobro i napredno. On ne ruši. On gradi i nadograđuje. Ništa što svijet čini boljim, što oslobađa ljudsku kreativnost, ne može biti protiv islama. I ništa što je islamsko ne može biti protiv slobode, napretka i oslobađanja ljudskih potencijala”, rekao je član Predsjedništva BiH.

Muslimani su, nastavio je Izetbegović, u ne tako davnom istorijskom vremenu, dali kolosalan doprinos razvoju globalne, univerzalne kulture i civilizacije, jer je ta generacija muslimana s radošću i znatiželjom prihvatala, a zatim unapređivala znanja koja su zaticali u zemljama kojima su ovladali.

“Spremnost historijske Evrope, koja se pogrešno percipira kao ekskluzivno kršćanska, da se prožima i nadopunjuje sa islamom, može da čudi samo neuke. Evropa nije rodno mjesto ni jedne od velikih monoteističkih religija, pa ni kršćanstva. Sve tri velike monoteističke, abrahamske religije potiču s istog duhovnog i geografskog izvora – bliskoistočnog. U Evropi su se abrahamske vjere i kulture preplitale i poticale jedna drugu na takmičenje, koje je utiralo put napretku čijim se plodovima i mi danas koristimo”, poručio je Izetbegović.